خیابان بهشتی، خیابان صابونچی، کوچه ایازی، پلاک ۶۶
English
لوگو بهسو شفا

چه زمانی سافت‌کست انتخاب بهتری است؟ پروتکل‌های بی‌حرکت‌سازی نیمه‌صلب

مقدمه

سافت‌کست (Soft Cast) با استفاده از باند فایبرگلاس فعال‌شونده با آب ساخته می‌شود اما پس از سِت نهایی، اندکی انعطاف مرزی حفظ می‌کند. این ویژگی آن را برای شرایطی مناسب می‌سازد که نیاز به بی‌حرکتی مطلق وجود ندارد، بلکه بی‌حرکتی نیمه‌صلب با امکان حرکات عملکردی محدود و پایش راحت‌تر پوست/تورم هدف است. در این مقاله، موارد انتخاب بهینهٔ سافت‌کست، معیارهای تصمیم‌گیری، و پروتکل‌های ساخت/پیگیری را مرور می‌کنیم.


نمودار تصمیم‌گیری بالینی برای انتخاب سافت‌کست در برابر گچ سخت و اسپلینت بر اساس شدت آسیب و پایداری

سافت‌کست را چه زمانی انتخاب کنیم؟ اندیکاسیون‌ها

  • پیچ‌خوردگی‌ها و آسیب‌های لیگامانی خفیف تا متوسط مچ پا/مچ دست که به بی‌حرکتی کامل نیاز ندارند و تحرک کنترل‌شده مفید است.
  • فاز گذار پس از اسپلینت حاد؛ وقتی ادم کاهش یافته و نیاز به سازه‌ای سبک‌تر با تحمل بهتر طولانی‌مدت وجود دارد.
  • پس از برداشتن هاردکست برای بازگشت تدریجی به فعالیت (Step-down) و جلوگیری از خشکی شدید مفصل.
  • پدیاتریک و ورزشکاران که وزن کم، راحتی و تنفس‌پذیری بیشتر اهمیت دارد.
  • آسیب‌های پایدار بدون جابجایی یا با ریسک پایین جابجایی که زیر نظر تیم درمان به‌خوبی پایدار می‌مانند.

چه زمانی سافت‌کست مناسب نیست؟

  • شکستگی‌های ناپایدار/در معرض جابجایی که نیاز به بی‌حرکتی کامل دارند (گزینهٔ اول: گچ سخت یا فیکساسیون مناسب).
  • عدم تبعیت بیمار از محدودیت‌ها یا نیاز به محافظت مطلق (شغل‌های پرریسک، رفتارهای پرتحرک کنترل‌ناپذیر).
  • کمپرتمان سندرم/اسکم یا علایم تهدیدکنندهٔ پوست/عصب—ابتدا مدیریت اورژانسی، نه سافت‌کست.

فلوچارت عملی پروتکل بی‌حرکت‌سازی نیمه‌صلب: ارزیابی پایداری، انتخاب عرض رول، لایه‌گذاری، کنترل CSM و برنامهٔ پیگیری

پروتکل‌های عمومی بی‌حرکت‌سازی نیمه‌صلب با سافت‌کست

  1. ارزیابی پایداری: معاینه، تصویربرداری اولیه و سنجش ریسک جابجایی.
  2. انتخاب سایز: مچ/قوزک ۷.۵ سانتی‌متر؛ ساعد/ساق ۷.۵–۱۰ سانتی‌متر؛ طول ۳.۶–۴.۶ متر.
  3. فعال‌سازی کنترل‌شده: آب ولرم (۲۰–۲۵°C)، خیساندن ۲–۵ ثانیه، آب‌گیری ملایم.
  4. لایه‌گذاری استاندارد: هم‌پوشانی ۳۰–۵۰٪ با کشش یکنواخت؛ تقویت برجستگی‌های استخوانی.
  5. لبه‌گیری نرم: moleskin/نوار پارچه‌ای برای کاهش فشار و درماتیت لبه.
  6. خشک‌سازی با هوای خنک: از گرمای مستقیم برای تسریع سِت پرهیز شود.
  7. CSM: ارزیابی رنگ/حس/حرکت انگشتان یا پنجه‌ها پس از پایان کار.

پروتکل پیگیری بالینی

  • ویزیت ۳–۷ روزهٔ نخست: پایش درد، تورم، لبه‌ها و تناسب؛ اصلاح لبه در صورت نیاز.
  • تصویربرداری هدفمند: بهره از رادیولوسنسی سافت‌کست برای بررسی هم‌راستایی بدون برداشتن.
  • آموزش هشدارها: درد تشدیدشونده، بی‌حسی، بوی بد/ترشح، تغییر رنگ انگشتان ⇒ مراجعه فوری.
  • بازتوانی مرحله‌ای: افزایش تدریجی دامنهٔ حرکتی طبق نسخهٔ فیزیوتراپی.

سافت‌کست در برابر هاردکست و اسپلینت—منطق انتخاب

  • هاردکست: برای پایداری حداکثری؛ اما سنگین‌تر و کم‌انعطاف‌تر.
  • اسپلینت: برای فاز ادم حاد و نیاز به باز/بسته‌کردن سریع.
  • سافت‌کست: انتخاب میانه برای پایداری کافی + راحتی و تنفس‌پذیری بالاتر.

مراقبت‌های بیمار

  • خشک نگه‌داشتن کست؛ خارش با هوای خنک سشوار کنترل شود؛ اجسام نوک‌تیز ممنوع.
  • فعالیت‌های مجاز فقط طبق نسخهٔ درمانگر؛ از ضربه و حرکات پرخطر پرهیز شود.
  • بازبینی لبه‌ها و پوست؛ هر نشانهٔ تحریک پوستی گزارش شود.

چک‌لیست خانگی سافت‌کست: خشک‌نگه‌داشتن، کنترل خارش با هوای خنک، پایش علائم هشدار و زمان پیگیری

جمع‌بندی و CTA

هر زمان که پایداری نسبیِ آسیب با نیاز به راحتی، تنفس‌پذیری و امکان بازتوانی مرحله‌ای همراه است، سافت‌کست می‌تواند بهترین توازن را فراهم کند. برای طراحی پروتکل اختصاصی کلینیک یا آموزش تیم، از طریق تماس/مشاوره اقدام کنید.