راهنمای کاربرد بالینی در شکستگیهای شایع (مچ، ساعد، قوزک)
این راهنما یک مرور کاربردی و گامبهگام برای انتخاب، قالبدهی و مراقبت از باند فایبرگلاس ارتوپدی (fiberglass casting tape / synthetic cast bandage) در سه شکستگی شایع است: مچ دست (دیستال رادیوس)، ساعد (رادیوس/اولنا)، و قوزک (آسیبهای مچ پا). تمرکز بر انتخاب عرض و طول رول، لایهگذاری استاندارد با همپوشانی ۳۰–۵۰٪، مدیریت پدینگ و لبهگیری نرم، نکات تصویربرداری (رادیولوسنسی)، و مراقبت خانگی است تا ایمنی پوست، راحتی بیمار و پایداری بیحرکتی بهینه شوند.
اصول عمومی پیش از شروع
- انتخاب سایز: برای مچ/قوزک معمولاً ۷.۵ سانتیمتر و برای ساعد/ساق ۷.۵–۱۰ سانتیمتر مناسب است. طول رول ۳.۶–۴.۶ متر.
- پدینگ یکنواخت: روی برجستگیهای استخوانی (استایلوئیدها، مالئولها) تقویت انجام شود. از چینها جلوگیری کنید.
- آب فعالسازی: ولرم کنترلشده؛ در اقلیم گرم/مرطوب از رولهای کوتاهتر استفاده شود.
- لبهگیری نرم: moleskin/نوار پارچهای برای جلوگیری از درماتیت فشاری و سایههای کاذب در تصویربرداری.
۱) شکستگی مچ دست (دیستال رادیوس) — Short Arm Cast/Thumb-Free
اندیکاسیون: شکستگیهای پایدار دیستال رادیوس، پس از جااندازی بسته. سایز پیشنهادی: ۷.۵ سانتیمتر (گاهی ۵ سانتیمتر برای مانور اطراف شست)، ۱ رول ۳.۶–۴.۶ متر. پوزیشن: مچ در وضعیت خنثی یا مختصراً اکستانشن، انحراف اولنار ملایم طبق صلاحدید پزشک.
- اسپلینت اولیه: در تورم اولیه، اسپلینت پشتی یا شوگرتانگ تا کاهش ادم، سپس کست کامل.
- پدینگ: تقویت استایلوئید رادیال/اولنار و پشت مچ؛ حفظ فضای کافی برای شست (اگر Thumb-Free).
- لایهگذاری: همپوشانی ۳۰–۵۰٪، کشش یکنواخت؛ از ایجاد «پله» در چین مچ جلوگیری کنید.
- لبهگیری: نرم و گِرد؛ کنترل حس/حرکت/رنگ (CSM) انگشتان پس از پایان کار.
چکلیست پیگیری تصویربرداری در مچ
- رادیولوسنسی فایبرگلاس، ارزیابی همراستایی و کالوس اولیه را آسان میکند؛ نیاز به برداشتن کست معمولاً نیست.
- در صورت درد رو به افزایش/بیحسی/بو یا ترشح، معاینه فوری.
۲) شکستگیهای ساعد (رادیوس/اولنا) — Long Arm Cast
اندیکاسیون: شکستگیهای پایدار ساعد، پس از جااندازی بسته و تصمیم تیم درمان. سایز پیشنهادی: ۷.۵–۱۰ سانتیمتر؛ ۱–۲ رول بسته به جثه و تقویت سازهای. پوزیشن: آرنج در ۹۰ درجه خم، چرخش ساعد طبق طرح درمان (پرونه/سوپینه/خنثی).
- پدینگ: تقویت اپیکوندیلها، اولکرانون، و پشت ساعد؛ جلوگیری از فشار نقطهای.
- لایهگذاری: از بازو به سمت دست با همپوشانی یکنواخت؛ ناحیه پشت آرنج را بدون چین نگه دارید.
- مدولاریتی: در سازههای بلند، ترکیب عرض ۷.۵ → ۱۰ سانتیمتر سرعت و یکپارچگی را بهبود میدهد.
- کنترل CSM: بلافاصله پس از پایان کست و پیش از ترخیص.
۳) آسیبهای قوزک/مچ پا — Short Leg Cast
اندیکاسیون: شکستگیهای پایدار مچ پا/تالوس/متاتارس انتخابی و پس از جااندازی. سایز پیشنهادی: اطراف قوزک ۷.۵ سانتیمتر، در ساق ۱۰ سانتیمتر؛ ۱–۲ رول. پوزیشن: مچ در وضعیت خنثی (بدون والگوس/واروس، دورسی/پلانتار فلکشن افراطی).
- پدینگ: تقویت مالئولهای داخلی/خارجی و پشت پاشنه؛ حذف چینهای فشاری.
- لایهگذاری: ابتدا اطراف قوزک با عرض کمتر، سپس بالا رفتن روی ساق با عرض بیشتر.
- لبهگیری: نرم برای جلوگیری از ساییدگی روی تاندون آشیل و لبه کف کفش.
- کنترل کف پا: تا مفاصل متاتارسوفالانژیال؛ انگشتان آزاد برای پایش پرفیوژن و حس.
نکات مشترک ایمنی پوست و راحتی
- از اجسام برای خاراندن زیر گچ استفاده نشود؛ خارش با هوای خنک سشوار کنترل شود.
- خشکی و تمیزی لبهها؛ کرم/اسپری زیر کست ممنوع.
- هر علامت هشدار (درد فزاینده، بیحسی، بوی بد/ترشح، تغییر رنگ انگشتان) ⇒ ارجاع فوری.
خطاهای رایج و اصلاح سریع
- چین در نقاط خم: باز کردن لایه و بازقالبدهی قبل از سختشدن؛ یا برش موضعی و اصلاح.
- فشار لبه: moleskin اضافه کنید و لبهها را گرد کنید.
- مصرف بیشازحد رول: طول/عرض را مطابق ناحیه تنظیم کنید؛ از رولهای کوتاهتر برای کنترل زمان سِت بهره ببرید.
جمعبندی و CTA
با انتخاب سایز صحیح، پدینگ یکنواخت، لایهگذاری استاندارد و لبهگیری نرم، میتوان برای مچ، ساعد و قوزک بیحرکتی پایدار و سازگار با تصویربرداری فراهم کرد. برای دریافت مشاوره و آموزش تیم کلینیک، از طریق تماس/مشاوره اقدام کنید.
